Güzel Oyunun Beyaz Pudrası

Gemiden genç bir adam indi. O kadar yıldan sonra vatan diye bildiği topraklara ayak basmanın mutluluğunu yaşıyordu.

Babası da özlemişti onu, zaten limanda karşılamak için bekliyordu. Öyle ya oğlunu okyanusun diğer yakasına, İngiltere’ye eğitim için göndermişti.

Kendine el sallayan oğlunu görür görmez, babanın heyecanı iyice arttı. Ona doğru yürüdü. Birden oğlunun elindekilerine gözü takıldı, heyecanın yerini bu sefer şaşkınlık aldı.

‘’Charles, bunlar da ne?’’ diye sordu.

‘’Mezuniyet diplomam baba’’ diye yanıtladı Charles Miller, elindeki iki futbol topunu göstererek.

Böylece, 1894 yılı Brezilya’nın futbolla tanıştığı yıl olarak tarih sayfalarının arasında yerini aldı. Artık Leonidaslar, Garrinchalar, Peleler, Zicolar, Ronaldolar doğabilirdi.

Charles Miller ile o topraklar da sevdi futbolu, beyazlar arasında yayıldı oyun. Avrupa kökenlilerin sporu olarak tanındı. Zamana karşı direnemedi, bu sefer her kesime hitap etmeye başladı. Hem zenginlerin hobisiydi hem de fakirlerin vakit geçirmek için tercih ettikleri bir oyun. Yine de köleliğin devam ettiği o dönemde beyazlar ve siyahlar ayrı takımların topçusuydu.

Bir istisna hariç. İstisna’nın adı Arthur Friedenreich’ti.

Alman göçmeni tüccar/mühendis baba ile çamaşırcı olarak çalışan siyahi annenin oğlu olan ve Brezilya’nın ilk futbol efsanesi, Arthur Friendenreich’ti.

Brezilya’da köleleğin baskın olduğu, her yerde ırkçılığın kendini gösterdiği bir dönemde, Arthur oynadığı futbolla yeteneklerini tüm ülkeye göstermeyi başardı.

1892 yılının 18 Temmuz’unda dünyaya geldi Arthur. Sao Paulo’da tam da Zafer Sokağı ve Başarı Sokağı’nın kesiştiği köşedeki evde doğdu. Doğduğu yer, kazanacağı bir çok zafer ve kupaların habercisiydi.

Futbol hayatına Alman göçmenlerin kurduğu Germania takımında başladı. Futbol hayatını Mackenzie College, Paulistano, Sao Paulo, Flamengo, Atletico Mineiro, Santos gibi o dönemin iyi takımlarında geçirdi. Kimisinde bir sezon, kimisinde 1 maç oynadı ama 26 yıllık birinci lig macerasında bir kuruş almadan topu sürdü, gollerini attı. Öyle ki futbol tarihinde hiç kimse onun kadar topu ağlarla buluşturmadı. Attığı 1329 golle Pele’yi bile geride bıraktı.

Kimi futbol tarihçisine göre Brezilyalıların top sürme tekniği ırkçılığın bir sonucudur. Çünkü 1900’lerde bir siyahsanız, topu ayanızda tutmak ve sürekli tekme yememek için tam bir top cambazı olmanız gerekirdi.

Bu yeşil gözlü adam da tekniği, driplingleri, top kontrolu ve çalımlarıyla oyunu yeniden tanımladı. Herkesi kendine hayran bırakırdı.Günümüzde Brezilya’nın sahip olduğu teknik ve yaratıcı futbol ekolünün ilk uygulayıcısı ve dolayısıyla temel taşı oldu.

Melez olsa da yine de ırkçı davranışlardan uzak durmak için her maçtan önce erkenden soyunma odasına geldi. Önce annesinden miras kalan kıvırcık saçlarını düzleştirirdi, sonra yüzüne beyaz pudra sürerdi.

O dönemin efsane İngiliz takımı Exeter City, 1914 yılında Güney Amerika turuna çıktı. Brezilya’da Rio ve Sao Paulo şehirlerinin en iyi oyuncularının oluşturduğu Brezilya karması ile karşılaştı. Yaklaşık 100 bin seyirci tribünde yerini almıştı. Düzleştirdiği saşları ve pudralı yüzüyle Arthur Freidenreich de sahadaydı. Kimilerine göre o maç Brezilya’nın ilk milli maçıydı ve Brezilya o karşılaşmadan 2-0 galip ayrıldı. O maçta göz dolduran melez oyuncu ulusal düzelde asıl patlamayı 1919 yılında, Brezilya’nın kazandığı ilk uluslararası kupa olan Güney Amerika Kupası final maçında yaptı. Uruguay karşısında attığı gol, taraftarları sokaklara döktü. Öyle ki; ‘Gölgede ve Güneşte Futbol’ kitabında Eduardo Galeano, kutlamalarda bayrak yerine tek bir futbol ayakkabısı taşındığı ve altında da “Friedenreich’in zafer getiren ayakkabısı” yazdığından bahseder.

Bu başarılarına ve popüleritesine karşın melez yıldız tekrar ırkçı davranışlara maruz kaldı. Bir sonraki yani 1922 yılında Arjantin’de düzenlenecek olan Güney Amerika Kupası’nın kadrosuna alınmadı. Çünkü o dönemin Brezilya Cumhurbaşkanı Epitacio Pessoa, sadece beyazların Brezilya’yı temsil edebileceklerine inanıyordu ve öyle de istiyordu.

Arthur daha çok futbola sarıldı, 1925 yılında oynadığı kulüp takımıyla birlikte Avrupa’ya davet edildi. Yaşlı kıtada şahane oynadı. Paulistano takımıyla çıktığı sekiz maçta Avrupa ağlarına 11 gol bıraktı. Oynadığı futbolla, attığı gollerle artık o Avrupalıların da gözünde ‘Futbolun Kralı’ydı. Tam olarak ülkesinde bulamadığı saygıyı beyaz kıtada buldu.

Ülkesine geri döndü. Artık yaşlanmıştı, vücudu yorulmaya başlamıştı.  Ama o son bir kez daha ülkesi için oynamak istiyordu. İlk kez düzenlenecek Dünya Kupası kadrosunda yer almak istedi ama bu sefer de Rio ve Sao Paulo takımlarının temsicileri arasında anlaşmazlık yaşandı. Sonunda turnuvaya sadece Rio takımlarında oynayan futbolcular gitti. Artık 38 yaşına gelen melez yıldızın hayali yine gerçekleşmedi.

Brezilya futboluna büyük katkı yapan, 43 yaşında futbolu bırakan ve 1969 yılında vefat eden bir dönemin süperstarı Arthur, içeceği kadar bira kazansa da futboldan hiçbir zaman para kazanmadı. O, sonucu hiç umursamayan güzel oyuncuydu. Oynadığı futbolla, beyaz Charles Miller’ın Brezilya’ya getirdiği oyundan hep zevk alan bir melez bir çocuktu.

Bugünlerde akla ilk Pele gelse de Brezilya futbolunun ilki Arthur Freidenreich’tir. Hayatı unutulmamalı, nesilden nesile anlatılmalıdır.

Paylaş00000